Higiena pracy – obowiązek, czy pożytek?

Co z tą kompletacją? Czyli słów kilka o jednym z kluczowych procesów w magazynie

Posted on Posted in Bez kategorii

Teza postawiona w tytule tego artykułu jakoby kompletacja towarów była jednym z najważniejszych procesów realizowanych w magazynach, wydaje się bezwarunkowo prawidłowa. Istotnie, kompletacja zamówień to element przepływu towaru, który w zdecydowanej większości magazynów jest najbardziej pracochłonnym procesem, a co za tym idzie, generującym najwyższe koszty osobowe, często nawet kilkukrotnie wyższe niż w innych procesach. Przyczyna takiego stanu rzeczy jest banalnie prosta: kompletacja towarów w magazynie różni się od innych procesów tym, że na ogół schodzi z poziomu obsługi kompletnych jednostek transportowych (np. palet z homogenicznym towarem) do poziomu obsługi pojedynczych sztuk lub co najwyżej opakowań zbiorczych. Mówiąc wprost, pobór konkretnego towaru w procesie kompletacji z jednej lokalizacji magazynowej będzie wymagał zazwyczaj co najmniej kilku, a czasem kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu takich operacji, podczas gdy w procesie rozładunku, przyjęcia czy też put-away (przesunięcia towaru do strefy składowania) ta sama ilość towaru zostanie obsłużona operacją jednorazową. Skala różnicy czasochłonności między kompletacją a pozostałymi procesami będzie tym wyższa, im bardziej rozdrobniona będzie struktura zamówień – relatywnie mała wielkość pobrań dla dużej liczby różnych towarów.

Wydajność komplementacji zamówień – klucz do sukcesu?

Jak najbardziej zasadne wydaje się zatem pytanie „co z tą kompletacją?”. Kompletacja zamówień w magazynie budzi coraz większe zainteresowanie przedsiębiorstw, które mając świadomość ogromnego potencjału w usprawnianiu procesów magazynowych, nieustannie starają się dążyć do ich optymalizacji. Często jednak wiąże się to z koniecznością poczynienia dużych inwestycji w zaawansowane technologie, co dla wielu firm jest przeszkodą nie do pokonania. W związku z tym warto przeformułować stawiane wyżej pytanie na bardziej konkretne: „co z wydajnością kompletacji oraz w jaki sposób można ją poprawić?” i zaprezentować rozwiązania, które nie są oparte o automatyzację w magazynach.

Kompletacja towarów – jak wyeliminować nadmierny transport?

Wykorzystując podejście stosowane w metodologii Lean Management, jako główną przyczynę marnotrawstw w procesie kompletacji towarów można wskazać nadmierny transport. Czynność przemieszczania się między kolejnymi lokalizacjami pobrań jest w tym procesie oczywiście niezbędna, jednakże skoro nie przynosi ona bezpośrednio wartości dla klienta, jej udział powinien zostać w jak największym stopniu zminimalizowany. Zasadniczo można to osiągnąć na dwa sposoby: skracając odległości przejść kompletacyjnych (optymalizując tzw. ścieżkę kompletacji) lub ograniczając ich liczbę (przez odpowiednie zarządzanie zleceniami kompletacji).

Jak stworzyć efektywną ścieżkę kompletacji towaru z wykorzystaniem klasyfikacji ABC?

Ścieżka kompletacji zamówień jest rozumiana jako ciąg lokalizacji uporządkowanych w kolejności, w której realizowane będzie przejście kompletacyjne. W skrajnie niekorzystnej sytuacji jedno przejście kompletacyjne może pokryć całą ścieżkę kompletacji, czyli de facto rozpocząć się i zakończyć w dwóch skrajnych punktach strefy kompletacji w magazynie. Najistotniejszym czynnikiem, który będzie miał wpływ na długości przejść kompletacyjnych, jest rozłożenie towaru w magazynie z punktu widzenia jego rotacji. Skutecznym narzędziem w tym przypadku może okazać się analiza ABC bazująca na zasadzie Pareto, zgodnie z którą:

  • 80% wszystkich pobrań dotyczyć będzie grupy 20% produktów (kategoria towarów A),
  • kolejne 15% pobrań będzie dotyczyć kolejnych 30% produktów (kategoria B),
  • zaledwie 5% będzie związanych z 50% pozostałych produktów (kategoria C).

By ograniczyć dystans przejścia kompletacyjnego, istotne jest zatem wydzielenie stref dla poszczególnych kategorii towarów – produkty grupy A powinny znajdować się na początku ścieżki kompletacji, a C na jej końcu. Proponowana logika powinna znaleźć zastosowanie zwłaszcza dla składowania półkowego, np. w mezaninie. Metodę tę można stosować w zależności od potrzeb zarówno do całych stref kompletacji magazynowych, jak i pojedynczych regałów.

Analiza ABC a kompletacja zamówień w magazynach wysokiego składowania

W przypadku regałów wysokiego składowania analizę ABC przeprowadzić można w dwóch głównych wariantach: pionowym i poziomym. Wariant pionowy zakłada zgromadzenie najbardziej rotujących towarów w najbliższych regałach na całej ich wysokości, natomiast im rzadziej pobierany jest towar, tym głębiej powinien zostać usytuowany. Wariant poziomy zakłada natomiast, że towary grupy A zostaną ulokowane w poziomie „0” z bezpośrednim dostępem do towaru, natomiast towary grup B i C na wyższych piętrach regałowych. Czasami, w przypadku magazynów, w których nie są wykorzystywane specjalizowane wózki kompletacyjne z kabiną unoszoną razem z operatorem, pozioma analiza ABC może okazać się niewystarczająca. Wtedy, mimo ograniczenia liczby transportów z poziomu składowania (lokalizacje wysokiego składowania) do poziomu kompletacji (lokalizacje w poziomie „0”), wciąż będą one konieczne dla towarów o mniejszej rotacji (grupy B i C). W takich sytuacjach zastosowana może zostać idea wyznaczenia części lokalizacji w poziomie kompletacji jako wolnych od stałego składowania, gdzie transportowane będą wyłącznie towary niezbędne do bieżącej kompletacji, po czym po dokonaniu pobrania, zostaną wstawione z powrotem do lokalizacji składowania. Odbywać się to powinno w sekwencjach zadań (kolejno zestawiania i wstawiania) dla operatora wózka widłowego, generowanych na bieżąco przez system WMS.

Sposób zarządzania zleceniami kompletacji determinowany jest wieloma czynnikami, m.in.:

  • wielkością i częstotliwością pobrań,
  • rozmiarem strefy kompletacji,
  • gabarytami towarów,
  • sposobem składowania towarów.

Metody kompletacji zamówień w gospodarce magazynowej

Pick by order

Kompletacja zamówień w klasycznym modelu, zwanym “pick by order”, zakłada kompletację pojedynczych zleceń jedno po drugim w całości przez jednego pracownika. Pomimo niewątpliwej zalety tej metody kompletacji w logistyce i gospodarce magazynowej, jaką jest prostota, często nie jest to system wystarczająco wydajny. Oczywiście w niektórych branżach, ze względu na wspomniane wyżej uwarunkowania, wciąż jest to sposób kompletacji stosowany powszechnie. Są jednak inne metody kompletacji towarów, które pozwalają na zwiększenie wydajności i optymalizację pracy.

Multi-picking

Kompletacja zamówień, która pozwala na ograniczenie liczby przejść kompletacyjnych, to metoda „multi-picking”. Jej głównym założeniem jest równoczesna kompletacja kilku zamówień, najczęściej przy użyciu specjalnych wózków kompletacyjnych, umożliwiających oddzielenie poszczególnych zamówień. Metoda ta powinna być wspierana przez system WMS w zakresie:

  • łączenia zamówień o jak największym podobieństwie,
  • systemowego wskazywania odpowiedniego miejsca odłożenia pobieranego towaru.

Batch-picking

Typem kompletacji jeszcze bardziej kondensującym liczbę pobrań w ramach pojedynczego przejścia kompletacyjnego jest „batch-picking”. Zastosowanie tego podejścia umożliwia równoczesną kompletację jeszcze większej liczby zamówień, co czyni metodę niezwykle skuteczną w branży e-commerce. Kompletacja towaru z zastosowaniem tej metody polega na wykorzystaniu jednego zbiorczego nośnika, co z jednej strony pozwala maksymalnie zredukować pokonywany dystans, z drugiej jednak strony wymaga późniejszego sortowania towaru dla konkretnych klientów w specjalnie wyznaczonej do tego strefie. W celu przyspieszenia sortowania często stosuje się specjalne regały przepływowe, dzięki którym sortowanie i odbieranie towaru do pakowania odbywa się po przeciwnych stronach regału.

Sposobów na zorganizowanie strefy sortowania w praktyce jest znacznie więcej, w zależności od posiadanej infrastruktury magazynowej. Dla uzyskania jeszcze lepszego efektu w postaci optymalizacji kompletacji towarów sięga się także po rozwiązania technologiczne, takie jak np. system „put to light”, który za pomocą sygnału świetlnego wskazuje pracownikowi miejsce odłożenia towaru. W mocno zaawansowanych technologicznie magazynach ręczne sortowanie zastępowane jest sorterami automatycznymi.

Inne warianty kompletacji

Zarówno metoda „multi-picking”, jak i „batch-picking” pozwala w znacznym stopniu przyspieszyć kompletację, poprzez ograniczenie wielokrotnych pobrań z tych samych lokalizacji. Skuteczność tych rozwiązań będzie tym większa, im większą ilość towaru (z uwagi na wagę i gabaryty) będziemy w stanie zebrać podczas pojedynczego przejścia kompletacyjnego.

Istnieje oczywiście wiele metod kompletacji zamówień w logistyce opartych na podobnych założeniach jak powyższej przedstawione. Zdarza się również, że ze względu na duże gabaryty produktów składowanych na paletach rezygnuje się z tworzenia tzw. „batchy” na rzecz dowożenia pełnych palet do stanowisk sortowania, a po pobraniu wymaganej ilości towaru, ich odstawienia z powrotem w miejsce składowania. Nie zmienia to jednak faktu, że również i w tym przypadku idea minimalizacji pobrań tego samego towaru zostaje zachowana.

Wybór metody kompletacji zamówień – skorzystaj z doświadczenia ekspertów!

Wybór metody kompletacji zamówień w magazynie, która uczyni nasz proces najbardziej wydajnym, nie jest sprawą łatwą. Wszystko zależeć będzie nie tylko od fizycznych właściwości składowanych produktów (kształtu, rozmiaru, wagi) czy charakterystyki ich sprzedaży (wielkości i częstotliwości), ale również jakości obsługi klienta (zwłaszcza czasu realizacji zamówienia). Współcześnie, zdecydowana większość przedsiębiorstw realizuje usługę dostawy w kolejnym dniu roboczym, a to stanowi dodatkowe wyzwanie dla optymalizacji procesu (wymaga m.in. kolejkowania zamówień, zarządzania falami kompletacyjnymi). Z pewnością więc organizacja jednego z kluczowych procesów magazynowych, jakim jest kompletacja zamówień, w każdym przypadku wymagać będzie indywidualnego podejścia oraz szerokiej analizy. Warto poradzić się w tej kwestii ekspertów ze SMART Project, którzy na podstawie audytu procesów magazynowych podpowiedzą, jaką metodę kompletacji towarów wybrać, by osiągnąć sukces na konkurencyjnym rynku.

Autor artykułu: Michał Sprysak.

Stanowisko: Konsultant ds. procesów logistycznych.

Polub nas i udostępnij:
[Głosów: 4   Average: 5/5]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.